Deo nekadašnje skupštinske ograde koja je bila ispred parlamenta od 1936. do 1956. godine, danas je svečano, posle 65 godina, vraćena Narodnoj skupštini Srbije.

Reč je o sačuvanom fragmentu dužine oko četiri metra koji je sve ove godine ukrašavao vilu “Biljana” na Ohridu, a u kojoj je povremeno boravio Josip Broz Tito.

Gradonačelnik Ohrida Konstantin Georgievski i delegacija Severne Makedonije svečano su predali ogradu predsedniku Narodne skupštine Ivici Dačiću, koji je poručio da je to prijateljski gest koji pokazuje da su dva suseda razvila iskrene odnose.

Kako je naveo Dačić, posle 5. oktobra je bila neophodna rekonstrukcija delova Skupštine, te je namera da se više pažnje posveti istoriji te zgrade i obeležavanju 85 godina od početka rada.

Utvrđeno je da je jedan deo originalne ograde prebačen u Beli dvor na Dedinju, drugi je na “čuvanju” u Zavodu za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, koji se, kaže Dačić, nalazi na skladištu, dok je treći, manji deo bio postavljen oko Titove vile na Ohridu.

Ograda, ukupne dužine oko 500 metara, rađena je po projektu čuvenog ruskog arhitekte Nikolaja Krasnova čiji su neki od radova sadašnja zgrada vlade Srbije, zgrada Ministarstva spoljnih poslova, kao i Arhiv Srbije.

Gradonačelnik Ohrida Konstantin Georgievski istakao je da je primopredaja ograde znak prijateljstva i saradnje dva naroda.

Pozvao je sve građane Srbije da posete Ohrid i najavio da će Skupština grada Ohrida na sledećoj sednici doneti odluku da svi srpski turisti budu oslobođeni plaćanja parkinga ove sezone. Pored toga, srpski turisti ove godine su oslobođeni plaćanja putarine u Severnoj Makedoniji od 15. juna do 15. avgusta.

Ograda od kovanog gvožđa, za koju su istoričari umetnosti i arhitekte tvrdili da je “raskošna i očaravajuća”, postavljena je 1936. godine. Bila je duga oko pola kilometra, a rađena je po projektu čuvenog arhitekte Nikolaja Krasnova.

Međutim, burna promena političkog uređenja posle Drugog svetskog rata, izmenila je ovo viđenje načina uređenja eksterijera. Taj deo dekoracije oko monumentalnih zdanja izgubio je dotadašnji značaj, dodatno “poguran” ideološkim parolama komunističkog vremena poput one da “između vlasti i naroda ne sme da bude ograda”.

– U vreme Prvomajske parade, koja je prošla ispred Skuštine 1951. godine, ograda oko Skupštine je još postojala – kaže Darko Ćirić, viši kustos Muzeja Grada Beograda, prenose Novosti.

Kako dodaje, pre toga parade su išle preko Terazija. Tokom 1948. i 1949. godine počela je izgradnja Trga Marksa i Engelsa, današnjeg Trga Nikole Pašića. Zbog njegove izgradnje porušene su zgrade Okružnog suda, Šestog puka, kao i legendarna kafana “Topola”. Ćirić je otkrio da fotografija Skupštine iz 1955. godine svedoči da je ograda opstala gotovo 11 godina od završetka Drugog svetskog rata.

– Ako se ta fotografija pažljivo analizira, uočava se da se sa desne strane, iza Skupštine, vidi zgrada u Takovskoj 6, koja je bila stambena zgrada “Partizanskog puta”. Zgrada se naslanjala na ogradu, što znači da je ograda oko parlamenta postojala 1955. godine, kada je zgrada “Partizanskog puta” podignuta – objašnjava Ćirić.

Ipak, godinu kasnije, posebnom odlukom novih komunističkih vlasti, ograda je demontirana. Jedan njen deo upotrebljen je za ukrašavanje i opasavanje Titove vile “Biljana” u Ohridu, dok je značajan deo upotrebljen kako bi bio ograđen Beli dvor na Dedinju.

U zaštićenoj zoni Gorica, delu ohridske “rivijere”, vila “Biljana” je izgrađena kao rezidencijalni objekat bivšeg jugoslovenskog predsednika Josipa Broza Tita.

Bila je zvanični rezidencijalni objekat doživotnog predsednika SFRJ, a danas Steve Pendarovskog, predsednika Republike Severne Makedonije.

Oko zdanja Novog dvora, danas zgrada Generalnog sekretarijata predsednika Republike i Skupštine Grada Beograda, takođe je postojala graciozna ograda, koja je imala sličnu sudbinu. Njeno demontiranje uklonilo je “prepreku između vlasti i naroda”, zbog čega su, navodno, obe ograde i uklonjene, ali je značajan deo one koja je bila oko Dvora “ostao u životu”. Sada je oko poslovne zgrade “Beogradskog vodovoda i kanalizacije” u Lješkoj ulici na Banovom brdu.

Reply
Share this

Blic online